Tanım

Depresyon, sürekli bir mutsuzluk ve ilgili kaybına neden olan bir duygu durum bozukluğudur.  Ayrıca majör depresif bozukluk veya klinik depresyon adı da verilir. Depresyon hissetme, düşünme ve davranma şekillerinizi etkiler ve çok çeşitli duygusal ve fiziksel sorunlara yol açabilir. Depresyondayken normal günlük faaliyetlerinizi yaparken sorun yaşayabilir ve bazen hayatın yaşamaya değer olmadığını hissedebilirsiniz.

Bir can sıkıntısı salgınından daha fazlası olan depresyon bir zayıflık değildir ve bundan basit bir şekilde “kurtulamazsınız”.  Depresyon uzun süreli bir tedavi gerektirebilir.  Ama gözünüz korkmasın.  Depresyonlu çoğu insan ilaç, psikoterapi veya her ikisiyle birlikte kendilerini daha iyi hissetmektedir.

Belirtileri

Depresyonun hayatınızda bir defa olmasına rağmen, insanlar genellikle birden fazla depresyon episodu (zamanları) yaşamaktadır.  Bu episodlar sırasında, belirtiler günün büyük bir kısmında ve neredeyse her gün yaşanmaktadır ve şunları içerebilir:

  • Mutsuzluk, göz yaşlarına boğulma, boşluk veya umutsuzluk duyguları
  • Küçük meselelerde bile kızgınlık patlamaları, duyarlılık veya hayal kırıklığı
  • Seks, hobi veya spor gibi normal faaliyetlerin çoğu veya tamamında ilgi veya zevk kaybı
  • Uyku yitimi veya çok fazla uyuma gibi uyku bozuklukları
  • Yorgunluk veya enerji yoksunluğu – küçük işler bile ek çaba gerektirir –
  • İştahtaki değişiklikler – sıklıkla iştah azalması ve kilo kaybı, ancak bazı insanlarda iştahın açılması ve kilo alımı –
  • Anksiyete, ajitasyon veya huzursuzluk
  • Yavaş düşünme, konuşma veya beden hareketleri
  • Değersizlik veya suçluluk hisleri, geçmiş hatalara odaklanma veya sorumluluğunuzda olmayan şeyler için kendinizi suçlama
  • Düşünme, konsantrasyon, kararlar alma ve hatırlamada sorun yaşama
  • Sık ve tekrar eden ölüm ya da intihar düşünceleri, bir veya birden fazla intihar girişimleri
  • Sırt ağrısı veya baş ağrısı gibi açıklanamayan fiziksel sorunlar

Depresyonlu birçok insan için, belirtiler genellikle çalışma, okul, sosyal faaliyetler veya başkalarıyla ilişkiler gibi günlük faaliyetlerde fark edilebilir sorunlara neden olmaya yetecek kadar ağır olabilir.  Başkaları genellikle nedenini gerçekten bilmeden çok berbat veya mutsuz hissedebilmektedir.

Çocuklarda ve Gençlerde Depresyon Belirtileri

Çocuklarda ve gençlerde depresyonun yaygın işaretleri ve belirtileri, yetişkinlere benzemektedir ancak bazı farklılıklar bulunabilmektedir:

Daha küçük çocuklarda depresyon belirtileri arasında mutsuzluk, duyarlılık, takıntı, endişe, ağrı ve acı, okula gitmeyi reddetme veya düşük kiloya sahip olma bulunabilir.

Gençlerde belirtiler arasında mutsuzluk, duyarlılık, olumsuz ve değersiz hissetme, öfke, okulda kötü performans veya daha az devamlılık, yanlış anlaşılmış ve son derece hassas hissetme, ilaç veya alkol kullanma, çok fazla yemek yeme veya uyuma, kendine zarar verme, normal faaliyetlere duyulan ilgiyi kaybetme ve sosyal etkileşimden kaçınma bulunabilir.

Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğuna (DEHB) sahip çocuklar, mutsuzluk veya ilgi kaybı olmaksızın duyarlılık gösterebilmektedir.  Ancak, major depresyon DEHB’e eşlik edebilir.

Yaşlı Yetişkinlerde Depresyon Belirtileri

Depresyon, yaşlanmanın normal bir parçası değildir ve asla hafife alınmamalıdır.  Ne yazık ki, yaşlı yetişkinlerde depresyon sıklıkla tanısı konulmamış ve tedavi edilmemiş halde bulunmaktadır ve yaşlılar yardım isteme konusunda isteksiz hissedebilmektedir. Aşağıdaki gibi depresyon belirtileri yaşlılarda farklılık gösterebilir veya daha az görünür olabilir:

  • Hatırlama zorlukları veya kişilik değişimleri
  • Fiziksel ağrılar veya acılar
  • Tıbbi bir rahatsızlık veya ilaçtan kaynaklanmayan yorgunluk, iştah kaybı, uyku sorunları, ağrılar veya sekse olan ilginin kaybolması
  • Sosyalleşmek veya yeni şeyler denemekten ziyade sık sık evde kalma isteği
  • Özellikle yaşlı erkeklerde intihar düşüncesi ve duyguları

Nedenler

Depresyonların nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Birçok zihinsel bozuklukta olduğu gibi, çok çeşitli faktörler olabilir. Örneğin:

Biyolojik farklılıklar: Depresyonlu bireyler, beyinlerinde fiziksel değişikliklere sahip olduğu görünmektedir. Bu değişimlerin önemi hala belirsizdir ancak sonuç olarak nedenleri tespit etmeye yardımcı olabilmektedir.

Beyin kimyası: Nörotransmitter’ler, depresyonda bir rol oynayabilecek doğal olarak bulunan beyin kimyasallarıdır.  Son araştırmalar, bu nörotransmitterlerin fonksiyonları ve etkilerindeki değişikliklerin ve duygudurumu stabilitesiyle ilgili olan nörodevrelerle nasıl etkileşimde bulundukları depresyonda ve tedavisinde önemli bir rol oynayabildiğini göstermektedir.

Hormonlar: Bedenin hormon dengesindeki değişimler, depresyon nedenleri veya tetikleyicileri olabilmektedir. Hormon değişimleri hamilelik veya doğum sonrası haftalar veya aylarda ve tiroid sorunları, menopoz veya bir dizi diğer rahatsızlıklardan kaynaklanabilir.

Kalıtsal özellikler: Depresyon, akrabalarının da bu rahatsızlığa sahip olduğu bireylerde daha yaygındır.  Araştırmacılar, depresyona neden olabilecek genleri bulmaya çalışmaktadır.

Risk faktörleri

Depresyon sıklıkla 10’lu, 20’li, 30’lu yaşlarda başlamakta ancak herhangi bir yaşta yaşanabilmektedir.

Depresyon tanısı konulan kadınların sayısı erkeklerden daha fazladır ancak bunun kısmi nedeni kadınların daha fazla tedaviye başvurmasıdır.

Depresyonu Geliştirme veya Tetikleme Riskini Arttırabilecek Faktörler

  • Düşük öz-güven veya çok fazla bağımlı olma, kendini eleştirme veya pesimist olma gibi belirli kişilik özellikleri
  • Fiziksel veya cinsel istismar, sevilen birisinin ölümü veya kaybedilmesi, zor bir ilişki veya mali sorunlar gibi travmatik veya stresli olaylar
  • Çocuk veya genç iken başlayan çocukluk travması veya depresyonu
  • Depresyon, bipolar bozukluk, alkolizm veya intihar geçmişine sahip kan akrabaları
  • Desteklenmeyen bir ortamda lezbiyen, homoseksüel, biseksüel veya transgender olmak
  • Anksiyete bozukluğu, yeme bozukluğu veya travma sonrası stres bozukluğu gibi diğer zihinsel sağlık bozuklukları geçmişi
  • Alkol veya yasa dışı ilaç bağımlılığı
  • Kanser, felç, kronik ağrı veya kalp yetmezliği gibi ağır veya kronik hastalık
  • Yüksek tansiyon ilaçları veya uyku ilaçları gibi belirli ilaçlar (ilacınızı durdurmadan önce doktorunuzla konuşun)

Komplikasyonlar

Depresyon ciddi bir bozukluk olup bireyler ve aileler açısından ağır sonuçları olabilir.  Tedavi edilmediğinde sıklıkla kötüleşmektedir. Tedavi edilmemiş depresyon, yaşamınızın her alanını etkileyen duygusal, davranışsal ve sağlık sorunlarıyla sonuçlanabilir.

Depresyonla ilişkili komplikasyon örnekleri:

  • Kalp yetmezliği ve diyabete yol açabilecek aşırı kilo veya obezite
  • Ağrı ve fiziksel hastalık
  • Alkol veya madde bağımlılığı
  • Anksiyete, panik bozukluk veya sosyal fobi
  • Aile çatışmaları, ilişki zorlukları, çalışma veya okul sorunları
  • Sosyal izolasyon
  • İntihar duyguları, intihar teşebbüsleri veya intihar
  • Kesmek gibi kendine zarar verme
  • Diğer tıbbi sorunlardan dolayı erken ölüm

Ne Zaman Uzmana Başvurulur?

Depresyonda hissetmeniz halinde, en kısa süre içinde doktorunuzu veya psikologunuzu görmek için bir randevu alınız.

Randevunuzdan önce aşağıdakilerin bir listesini çıkarınız:

  • Randevu nedeniyle ilgisiz görünebilecekler dahil fark ettiğiniz her türlü belirti
  • Herhangi bir majör stres veya yakın zamandaki yaşam değişiklikleri dahil önemli kişisel bilgileriniz
  • Dozlar dahil aldığınız tüm ilaçlar, vitaminler veya diğer takviyeler
  • Psikiyatri uzmanına ya da psikologa soracağınız sorular
  • Randevu sırasında sağlanan tüm bilgileri hatırlamanıza yardımcı olacak bir aile üyesi veya arkadaşınızı mümkün ise yanınıza alın.

Uzmana soracağınız bazı temel sorular:

  • Depresyon belirtilerimin en olası nedeni mi?
  • Belirtilerimin diğer olası nedenleri nelerdir?
  • Hangi test tiplerine ihtiyacım olacak?
  • Hangi tedavi işime en çok yarayabilir?
  • Önerdiğiniz ana yaklaşımın alternatifleri nelerdir?
  • Takip etmem gereken herhangi bir kısıtlama mevcut mu?
  • Tavsiye ettiğiniz ilaçların ana yan etkileri nelerdir? (başvurduğunuz uzman doktor ise)
  • Reçeteye yazdığınız ilacın genel bir alternatifi var mı? (başvurduğunuz uzman doktor ise)
  • Alabileceğim herhangi bir broşür veya diğer basılı materyaller var mı? Hangi websitelerini tavsiye ediyorsunuz?

Bir şeyi anlamadığınız her zaman sorular sormaktan çekinmeyin.

Uzmandan bekleyebilecekleriniz

Uzman size bir dizi soru soracaktır. Bunları yanıtlamaya hazır olmak, üzerinde daha fazla zaman harcamak istediğiniz noktalarda durmak için size zaman kazandırabilir.

  • Siz veya sevdiğiniz depresyon belirtilerinizi ilk defa ne zaman fark etti?
  • Ne zamandan beri depresif hissediyorsunuz? Genel olarak depresif mi hissediyor yoksa duygu durumunuz dalgalanıyor mu?
  • Duygu durumunuz keyifsizden son derece mutlu (öforik) ve enerji doluya doğru salınım gösteriyor mu?
  • Keyifsiz hissettiğinizde intihar düşüncelerine sahip oluyor musunuz?
  • Belirtileriniz, günlük yaşam veya ilişkilerinizi etkiliyor mu?
  • Depresyon ve başka bir duygu durum bozukluğuna sahip kan akrabalarınız var mı?
  • Hangi diğer zihinsel veya fiziksel sağlık sorunlarına sahipsiniz?
  • Alkol veya keyif verici maddeler kullanıyor musunuz?
  • Gece ne kadar uyuyabiliyorsunuz? Zaman içinde değişiyor mu?
  • Varsa, neler belirtilerinizi düzeltiyor görünüyor?
  • Varsa, neler belirtilerinizi kötüleştiriyor görünüyor?

Testler ve Tanı

Bu muayeneler ve testler, belirtilerinize neden olan diğer sorunları elemeye yardımcı olmak, bir tanıyı tespit etmek ve herhangi bir ilgili komplikasyonu kontrol etmek için yapılabilir.

Fiziksel muayene: Doktorunuz fiziksel bir muayene yapabilir ve sağlığınızla ilgili sorular sorabilir.  Bazı durumlarda, depresyon altta yatan bir fiziksel sağlık sorunuyla ilişkili olabilir.

Lab testleri: Örneğin, tam kan sayımı gibi bir kan testi yapabilir veya uygun çalıştığını kontrol etmek için tiroidinizi teste tabi tutabilir.

Psikolojik değerlendirme: Psikiyatri uzmanı ya da psikolog size düşünceleriniz, duygularınız, belirtileriniz ve davranış şekillerinizle ilgili sorular sorabilir. Ayrıca, bu sorulara yanıt vermeye yardımcı olacak bir anketi doldurmanız istenebilir.

DSM-5: Amerikan Psikiyatri Birliğinin yayınlandığı Zihinsel Bozukluklar Tanı ve İstatistik El Kitabında (DSM) yer alan depresyon kriterlerini kullanabilir. Bu el kitabı, zihinsel hastalıklar tanısı koymak için psikiyatri uzmanları ve psikologlar tarafından kullanılmaktadır.

Depresyon Türleri

Major depresyonun neden olduğu semptomlar bireyden bireye farklılık gösterebilir.  Sahip olduğunuz depresyon türünü netleştirmek için, uzman bir veya daha fazla belirleyici ekleyebilir.  Bir belirleyici, belirli özelliklere sahip bir depresyona sahip olduğunuz anlamına gelmektedir, örneğin:

Kaygılı sıkıntılı: Olağandışı huzursuzluğun eşlik ettiği depresyon veya olası olaylar veya kontrol kaybından duyulan endişe

Karma özellikler: Yükselmiş benlik saygısı, çok fazla konuşma ve enerji artışını kapsayan eş zamanlı depresyon ve mani

Melankolik özellikler: Zevk vermek için kullanılan birşeye karşı tepki yoksunluğunun eşlik ettiği ağır depresyon olup sabah erken uyanma, sabah kötüleşmiş duygudurumu, iştahta büyük değişimler ve suçluluk, ajitasyon veya miskinlik duygularıyla ilişkilidir.

Tipik olmayan özellikler: Mutlu olaylarla neşelenme becerisi, artan iştah, aşırı uyku ihtiyacı, reddedilmeye hassasiyet ve kol veya bacaklarda ağırlık hissini kapsayan depresyon

Psikotik özellikler: Kişisel yetersizlik veya diğer olumsuz temaları içerebilecek hezeyanlar ve halüsilasyonların eşlik ettiği depresyon

Katatoni: Kontrol edilemeyen veya amaçsız hareketleri veya sabit ve katı bir vücut duruşunu kapsayan motor faaliyetlerle ilgili bir depresyon

Hamilelik öncesi ve sonrası: Hamilelik sırasında veya sonrasındaki haftalar veya aylar içinde (doğum sonrası) oluşan bir depresyon

Mevsimsel: Mevsimlerdeki değişimle ilgili ve gün ışığını daha az almayla ilgili depresyon

Depresyon Belirtilerine Neden olan Diğer Bozukluklar

Aşağıdakiler gibi çeşitli diğer bozukluklar belirti olarak depresyonu içermektedir. Uygun tedaviyi alabilmeniz için doğru bir tanı almanız önemlidir.

Bipolar I ve II bozuklukları:  Bu duygu durum bozuklukları, inişli çıkışlı duygu durum salınımlarını kapsamaktadır.  Bipolar bozukluk ve depresyonu ayırt etmek bazen zordur.

Siklotimik bozukluk:  Siklotimik bozukluk bipolar bozukluktan daha hafif olan iniş ve çıkışları kapsar.

Bozucu duygu durum düzensizliği bozukluğu:  Çocuklardaki bu duygu durum bozukluğu, sık aşırı kızgınlık patlamalarıyla birlikte kronik ve şiddetli duyarlılık ve öfkeyi kapsar. Bu bozukluk tipik olarak gençlik yılları veya yetişkinlikte depresif bozukluk veya anksiyete bozukluğuna gelişir.

Süreğen depresif bozukluk: Bazen distimi adı verilen bu bozukluk daha az şiddetlidir ancak en kronik depresyon şeklidir. Genellikle engelleyici olmamasına rağmen, süreğen depresif bozukluk, günlük rutininizde normal bir şekilde geçirmenizi ve yaşamı tam olarak yaşamanızı engelleyebilir.

Adet öncesi disforik bozukluk: Bu adetinizden önceki bir hafta içinde başlayan ve başlamasından sonraki birkaç gün içinde gelişen hormon değişimleriyle ilişkili depresyon belirtilerini kapsar ve minimum düzeyde olup adetiniz bittikten sonra kaybolur.

Diğer depresyon bozuklukları: Keyif verici madde, bazı reçeteli ilaçlar veya başka bir tıbbi rahatsızlığın neden olduğu depresyonu kapsar.

Tedaviler ve İlaçlar

İlaçlar ve psikoterapi depresyonlu çoğu insan için çok etkilidir. Doktorunuz veya psikiyatristiniz belirtileri hafifletmek için ilaçlar verebilir. Ancak, depresyonlu birçok insan psikoterapiden faydalanmaktadır.

Ağır bir depresyona sahip iseniz, hastanede kalmanız gerekebilir veya belirtileriniz iyileşinceye kadar bir ayakta tedavi programına katılmanız gerekebilir.

İlaçlar

Çok çeşitli antidepresan ilaçları bulunmaktadır.  Doktorunuzla olası ana yan etkileri görüşünüz.

Psikoterapi

Psikoterapi, psikologla rahatsızlığınızı ve ilgili konuları konuşarak depresyonu tedavi etmeninin genel bir ifadesidir.Psikoterapi konuşma terapisi veya psikolojik terapi olarak da bilinmektedir. Farklı psikoterapi türleri depresyonda etkili olabilir, örneğin: bilişsel davranışsal terapi veya bireyler arası terapi.  Psikologunuz başka terapileri de tavsiye edebilir.

Psikoterapi size şu konularda yardımcı olabilir:

  • Bir kriz veya başka bir zorluğa kendinizi ayarlamak
  • Olumsuz inanç ve davranışları tespit etmek ve bunları sağlıklı olumlu olanlarla değiştirmek
  • İlişkileri ve deneyimleri araştırmak ve başkalarıyla olumlu etkileşimler geliştirmek
  • Sorunlarla başa çıkmak ve bunları çözmek için daha iyi yollar bulmak
  • Depresyonunuza katkıda bulunan sorunları tespit etmek ve bunu daha da kötüleştiren davranışları değiştirmek
  • Yaşamınızda tatmin ve kontrol hissini yeniden kazanmak ve umutsuzluk ve öfke gibi depresyon belirtilerini hafifletmeye yardım etmek
  • Yaşamınız için gerçekçi hedefler koymayı öğrenmek
  • Daha sağlıklı davranışları kullanarak sıkıntıya müsamaha gösterme ve kabul etme becerisi geliştirmek

Hastane ve Ev Tedavisi

Bazı bireylerde, depresyon bir hastanede kalışı gerektirecek kadar ağır olabilir.  Bu, kendinize uygun bir şekilde bakamıyorsanız veya kendinize veya başka birine her an zarar verebilecek durumda olmanız halinde gerekli olabilir. Bir hastanede psikiyatrik tedavi, sizi duygu durumunuz iyileşinceye kadar sakin ve emniyette tutmaya yardımcı olabilir.

Kısmi hastanede kalma ve günlük tedavi programları da bazı bireylere yardımcı olabilir. Bu programlar, belirtileri kontrol altına almak için gerekli olan ayakta tedavi ve danışmanlık sağlamaktadır.

Diğer Tedavi Seçenekleri

Bazı bireyler için, diğer prosedürler önerilebilir:

Elektrokonvülsif terapi (ECT): ECT’ de beyinden elektrik akımları geçirilir.  Anestezi altında yapılan bu prosedür, beyninizdeki nörotransmitterlerin işlevini ve etkisini etkilediği düşünülmektedir ve tipik olarak diğer tedaviler işe yaramadığında ağır depresyonu için anında bir rahatlama sunmaktadır.  Baş ağrısı gibi fiziksel yan etkiler, müsamaha gösterilebilir düzeydir.  Bazı bireyler genellikle geçici olan hafıza kayıpları yaşayabilir.  ECT genellikle ilaçların fayda etmediği, sağlık nedenleriyle antidepresan alamayan veya yüksek bir intihar riskine sahip insanlarda kullanılır.

Transkraniyel Manyetik Uyarım (TMS): TMS, antidepresanlara yanıt vermemiş olan kişiler için de bir seçenek olabilir.  TMS sırasında, kafatasınıza bir tedavi bobininin yerleştirildiği, yatar koltukta uyanık halde oturursunuz.  Duygu durum yönetimi ve depresyonla ilgili beyninizdeki sinir hücrelerini uyaran kısa manyetik titreşimler gönderir.  Tipik olarak, altı haftaya kadar her hafta beş tedaviye sahip olacaksınız.

Depresyon, genellikle, kendi başınıza tedavi edebileceğiniz bir bozukluk değildir. Ancak uzman tedavisine ek olarak, tek başınıza yapabileceğiniz şu işlemler size yardımcı olabilir:

Tedavi planınıza bağlı kalın: Psikoterapi seansları veya randevularınızı atlamayın. İyi hissediyor olsanız bile, ilaçlarınızı atlamayın. Durmanız halinde, depresyon belirtileri geri gelebilir ve geri çekilme benzeri belirtiler de yaşayabilirsiniz.

Depresyon hakkında bilgi edinin: Rahatsızlığınızla ilgili eğitim, sizi güçlendirebilir ve tedavi planınıza bağlı kalmak konusunda sizi motive edebilir. Sizi anlamaya ve desteklemeye yardımcı olmaları için ailenizi depresyonu öğrenmeye teşvik edin.

Uyarı işaretlerine dikkat edin: Depresyon belirtilerinizi tetikleyebilecek şeyleri öğrenmek için doktor veya terapistiniz ile birlikte çalışın.  Belirtileriniz kötüleştiğinde ne yapılacağını bilmeniz için bir plan yapın.  Belirtilerde veya nasıl hissettiğinizde herhangi bir değişiklik fark etmeniz halinde doktor veya terapistinize danışın. Akrabalarınız veya arkadaşlarınızdan uyarı işaretlerini izlemeye yardımcı olmalarını isteyin.

Alkol ve keyif verici maddelerden kaçının: Alkol veya keyif verici maddeleri depresyon belirtilerini azaltıyor gibi görünebilir ancak uzun vadede genel olarak belirtileri kötüleştirir ve depresyonun tedavisini güçleştirir. Alkol ve madde kullanımında yardıma ihtiyacınız varsa doktor veya terapistinizle konuşun.

Kendinize özen gösterin: Sağlıklı yiyecekler yiyin, fiziksel olarak aktif olun ve bol uyku alın.  Hoşunuza giden yürüme, koşma, yüzme, bahçe işleri veya başka bir faaliyette bulunun.  Fiziksel ve zihinsel sıhhatiniz için iyi uyumak önemlidir.  Uyku sorununuz var ise, yapabilecekleriniz hakkında doktorunuzla konuşun.

Başa Çıkma ve Destek

 Başa çıkma becerilerinizi geliştirme hakkında doktor veya terapistinizle konuşun ve şu ipuçlarını deneyin:

Yaşamınızı basitleştirin: Mümkün ise sorumluluklarınızı azaltın ve kendinize makul hedefler belirleyin.  Moraliniz bozulduğunda kendinize daha az şey yapma izni verin.

Günlük tutun: Tedavinizin bir parçası olarak günlük tutma, acı, öfke, korku veya diğer duyguları ifade etmenizi sağlayarak duygu durumunuzu iyileştirebilir.

Saygın kişisel gelişim kitapları ve websitelerini okuyun: Doktorunuz veya terapistiniz, okunacak kitaplar veya websiteleri tavsiye edebilir.

Kendinizi izole etmeyin: Sosyal faaliyetlere katılmaya çalışın ve aileniz veya arkadaşlarınız ile düzenli olarak bir araya gelin.  Depresyonlu bireyler için destek grupları, benzeri zorluklar yaşayan diğerlerine ulaşmanıza ve deneyimleri paylaşmanıza yardımcı olabilir.

Rahatlama ve stresinizi yönetme yollarını öğrenin: Örnekler arasında meditasyon, sürekli kas gevşetme, yoga bulunmaktadır.

Zamanınızı yapılandırın: Gününüzü planlayın. Günlük iş listesi yapmak, hatırlatıcı olarak post-it notları kullanmak veya düzenli olmak için bir ajanda kullanmak size yardımcı olabilir.

Moraliniz bozuk iken, önemli kararlar vermeyin:  Net bir şekilde düşünemediğinizden dolayı kendinizi depresif hissettiğinizde karar almaktan çekinin.

Önleme

  • Depresyonu engelleyecek kesin bir yol yoktur. Ancak bu stratejiler yardımcı olabilir.
  • Stresi kontrol altına almak, dayanıklılığınızı arttırmak ve benlik saygınızı arttırmak için önlemler alın.
  • Özellikle kriz zamanlarında, krizi atlatmanıza yardımcı olacak aile ve arkadaşlarınıza ulaşın.
  • Depresyonun kötüleşmesini engellemeye yardımcı olmak için bir sorunun en erken işaretinde tedavi alın.
  • Belirtilerin yeniden ortaya çıkmasını önlemeye yardımcı olmak için uzun vadeli bakım tedavisi almayı düşünün.

*Uzman Psikolog Seliyha Elbeyoğlu tarafından kişisel web sayfasında kullanmak üzere çevrilmiştir.